ابو القاسم سلطانى

365

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

تركيبات شيميائى : گياه محتوى ترىمتيل‌آمين Trimethylamine ، فوتوسترين Photosterine و موم مىباشد . در سوريه از آن به‌عنوان مدر ، دفع‌كننده سنگ مثانه و در صرع ، دردهاى مفصلى استفاده درمانى به عمل مىآيد . اسامى مترادف قوطوليدون در كتب قديم : زلائف الملوك ، اذن القسيس ( ابن بيطار ) ، آذان القسيس ( انصارى ) ، قدح مريم ( برهان قاطع ذيل قوطوليدون ) ، زلف عروسان ( عقيلى خراسانى ) . و امروزه به آذان القسيس و سره الارض معروف مىباشد . گياه در ايران رويش ندارد . ( * ) - در برخى كتب به صورت سينونيم Umbilicus pendulinus آمده است . ( 1 * ) - اكسونافن در يونان قديم پيمانه‌اى براى اندازه‌گيرى مايعات بوده است و آن پيمانه بوده كه گنجايش 75 گرم شراب و يا 112 گرم عسل را داشته است . ( 2 * ) - دياسقوريدوس م - 4 ص 343 ش 75 ( 3 * ) - حاوى رازى ج 21 ص 302 ( 4 * ) - حى العالم يا ابرون Sempervivum arboreum نيز از خانواده Crassulaceae و با گياه مورد بحث از يك خانواده مىباشند كه دقت نظر انصارى مولف اختيارات بديعى و حكيم مومن را مىرساند . ( 5 * ) - اختيارات بديعى 360 ( 6 * ) - تلخيص از تحفه 212 ، مخزن 444 و تذكره 264 ( 7 * ) - Culpepers Complet Herbal P : 248 Code - 1820 زعرور Crataegus azarolus L . در طب سنتى ميوه چند درختچه زعرور ناميده شده است . از جمله " ازگيل " يا كنوس طبرى يا زعرور كبير Mespilus germanica L . ، زعرور جبلى يا زالزالك كه واريته‌اى است از درختچه مورد بحث ( كد 1821 ) و درختچه مورد بحث . اين درختچه خاردار و از خانواده Rosaceae مىباشد ، برگ لوب‌دار و بريده ، گل آذين ديهيم داراى 5 كاسبرگ دائم و 5 گلبرگ ، محل رويش آن منطقه مديترانه به‌ويژه فلورانس و مون‌پليه مىباشد . تاريخچه : نام علمى گياه از Kratos يونانى به‌معناى محكم گرفته شده كه اشاره به سخت بودن چوب آن است . به يونانى آن را Mespilon ناميده‌اند كه نامى است مشترك بين اين درختچه و درخت ازگيل . حنين معادل آن را به عربى زعرور ضبط نموده است . ديوسكوريد مىنويسد : " برخى آن را ارونيا 1 * ناميده‌اند و آن درختچه‌اى است خاردار ، برگ آن به برگ بوراقنتى 2 * شباهت دارد . ميوه آن كوچك و مانند سيب